
Sibenik
to
historyczne miasto królewskie i zarazem główny port na północnym wybrzeżu
chorwackim. Jest to ekonomiczne, kulturalne i turystyczne centrum regionu
Sibenik – Knin. Lokacja miasta, w zatoce o tej samej nazwie, do której
wpływa jedna z najpiękniejszych rzek w całej Chorwacji – Krka, stanowi
naturalne zabezpieczenie tego adriatyckiego portu. Sibenik, otoczony starymi
fortyfikacjami Świętej Anny, Świętego Jana i Subicevac, łączy harmonijnie
strome i wąskie stoki o kamiennych fasadach na zachodzie z nowszą, północną
i południową częścią miasta.
Otaczający Sibenik obszar był pierwotnie zamieszkały w erze prehistorycznej.
Pierwsza udokumentowana wzmianka o mieście pochodzi z 1066 roku i znajduje
się w kodeksie chorwackiego króla Petara Kresimira IV znalezionym w zamku
obronnym Świętego Michała (dziś Świętej Anny). Wielu władców było w
posiadaniu Sibeniku: cesarz Cesarstwa Wschodniorzymskiego,
węgiersko-chorwaccy królowie, Wenecka Republika, bośniacki król Stjepan
Tvrtko, możnowładcy z Włoch, Austrii i Francji.
Sibenik
obfituje w kulturalne i historyczne zabytki. Najbardziej znanym jest katedra
Świętego Jakuba (Sveti Jakov) z XV wieku, która od 2002 roku znajduje się na
liście światowego dziedzictwa UNESCO. Katedra ta jest unikatowym zabytkiem
europejskiej architektury sakralnej. Budowa kościoła została zainicjowana w
1555 roku, jego konstrukcja była rozpoczęta w stylu wenecko-gotyckim, ale
zakończono ją w stylu toskańsko-renesansowym. Prace nad katedrą powierzono
wielu artystom, ale najistotniejszą część budowy nadzorował Juraj
Dalmatinac, zaś oddana była do użytku przez Nikole Firentinaca.
Katedra w całości wybudowana jest z kamienia, który był przywieziony z wysp
Korcula, Susak, Brac, Rab i Krk. Ta budowla jest ciekawym przykładem metody
konstrukcyjnej, która obyła się zupełnie bez użycia jakiegokolwiek elementu
wspierającego. Technika, jakiej użyto przy budowie sklepienia i kopuły
wykonanych w całości z kamienia, czerpała z metod ciesielskich. Godny uwagi
fryz, znajdujący się na zewnętrznej części absydy, udekorowany jest 71
wyrzeźbionymi głowami mężczyzn, kobiet i dzieci, jest to także przykład
mistrzowskiego talentu Juraja Dalmatinaca.
Budynek pełniący funkcje ówczesnego ratusza (wybudowany w latach 1532-1542)
usytuowany jest nieopodal frontowego wejścia do katedry. W świątyni pod
wezwaniem Świętej Barbary (XV wiek) można podziwiać dzieła sztuki
kościelnej, których autorami są głównie Blaž Jurjev, Trogiranin i Nikola
Vladanov.
Kościół
pod wezwaniem świętego Franciszka z XIV wieku wraz z zakonem franciszkańskim
znajduje się przy południowo-wschodniej granicy centrum Sibenika. Jest
wybudowany w gotyckim stylu, posiada także renesansowe i barokowe ołtarze i
bogaty skarbiec kościelny.
W muzeum miejskim, którego budynek był kiedyś pałacem książęcym, można
zwiedzić bogate zbiory odkryć archeologicznych, archiwalnych dokumentów czy
też monet. W pobliżu pałacu książęcego zachowała się wysoka twierdza (będąca
w przeszłości częścią tego pałacu) a także zabytkowe więzienie.
Patronem Sibenika jest święty Michał, któremu poświęcone są fortyfikacje
świętej Anny. Są to najstarsze umocnienia w mieście, z których rozciąga się
przepiękny widok na samo miasto i jego otoczenie.
Dla entuzjastów sportu istnieje szeroki wachlarz możliwości, z których można
skorzystać, wliczając siatkówkę plażową czy tez korty tenisowe. W mieście
jest kilka klubów prowadzących szkolenia dla płetwonurków, morze zapewnia
także doskonałe warunki dla żeglarzy i wioślarzy. Most w Sibeniku jest
jednym z najbardziej atrakcyjnych miejsc na całym świecie, z których można
skoczyć na bungee.
Liczne restauracje i tawerny serwujące domowe specjały (szynka prosciutto,
ser, oliwki, baranina, owoce morza czy wino) gwarantują wspaniałe doznania
kulinarne.
Wśród dostępnych rozrywek warto wymienić takie atrakcje jak międzynarodowy
festiwal dziecięcy (Međunarodni dječji festival) odbywający się na przełomie
czerwca i lipca, Noc Sibenika (pod koniec czerwca), folkowe spotkania przy
akompaniamencie tradycyjnych pieśni dalmatyńskich (druga połowa sierpnia), a
także letnia szkoła organistowska (także druga połowa sierpnia). Z Sibeniku
wywodzą się takie osobistości jak Goran Visnjic, Maksim Mrvica i reżyser
Vinko Bresan
Riwiera Sibenik jest znana ze swojej dziewiczej natury. Wybrzeże jest wcięte
w wielu miejscach, ponieważ składa się na nie wiele zatoczek i małych portów
oraz 249 wysp i raf, wśród których należy wymienić archipelag Kornati.
Sąsiedztwo parków narodowych Kornati i Krka czynią z miasta doskonały cel
podróży.
Jednym z powodów dobrze rozwiniętej turystyki morskiej, jest wspomniane
wcześniej charakterystyczne ukształtowanie wybrzeża, wzdłuż którego
ulokowanych jest 9 przystani.
Propozycje wycieczek:
PARK
NARODOWY KORNATI -
Kornati jest najbardziej zagęszczonym archipelagiem Morza Śródziemnego.
Znajduje się w północnej Dalmacji, pomiędzy wyspami Žirje, Dugi Otok i
Pasman. 140 wysp, wysepek, skał i raf archipelagu rozrzuconych na 320 km2
powierzchni morskiej zajmuje jedynie 70 km2 lądu.
Dzięki swojemu naturalnemu pięknu, unikalnemu ukształtowaniu linii
brzegowej, a także bogatej florze i faunie, Kornati zyskał status parku
narodowego w 1980 roku. Jego nazwa wywodzi się od największej z wysp –
Kornat.
Na wyspach archipelagu odnaleziono liczne ślady przeszłości, z których
najstarszymi są wykopaliska archeologiczne ruin wioski illyriańskiej czy
kamiennych grobów. Powierzchnia lądowa parku jest własnością prywatną. Na
wyspach nie ma żadnych ujęć wody ani źródeł, ale pomimo nieodpowiednich
warunków dla roślin, w niektórych miejscach można napotkać drzewka oliwne,
figowe czy winorośle.
Najbardziej interesującym fenomenem achipelagu są klify nazywane „koronami”
(skały są bardzo strome, wręcz pionowe), znajdujące się w jego zachodniej
części od strony otwartego morza, na grupie wysp nazywanych Donji Kornati.
Naturalne podwodne przedłużenia klifów sięgają głębokości 100 metrów.
Najdłuższa „korona” nad poziomem morza znajduje się na wyspie Mana (1350
metrów), najwyższa jest na wyspie Klobucar (82 metry), najgłębsza zaś na
wyspie Piskera (ponad 90 metrów).
Pomiędzy wyspami Kornati, Katina i Dugi Otok znajdują się dwie cieśniny
(Mala i Velika Proversa). Mala Proversa jest dość płytką cieśniną, stworzoną
aby ułatwić żeglowanie, jeszcze w czasach Cesarstwa Rzymskiego. Można tam
zobaczyć odkrycia archeologiczne (pozostałości budowli i viviarija – basen
rybny z I wieku). Interesującym miejscem godnym odwiedzenia jest Magazinova
skrila (Vela ploca) –duża, odsłonięta równina o powierzchni 9100 m2,
znajdująca się u stóp najwyższego i najbardziej imponującego szczytu
Kornati. Równie ciekawy pod względem kulturowym jest złożona mozaika
kamiennych murów, które wybudowano w celu ochrony gleby na pastwiskach, a
także by zagrodzić owce.
Dzięki rzadko spotykanemu ukształtowaniu wybrzeża, krystalicznej wodzie,
licznym zatokom i bogatej morskiej florze i faunie, Kornati często wybierany
jest jako cel podróży przez wielu turystów. Na wyspach archipelagu znajdują
się dwie przystanie: jedna na wyspie Zut, a druga na Piskera.
PARK
NARODOWY KRKA -
Rzeka Krka jest jednym z najpiękniejszych
naturalnych fenomenów Chorwacji, zaskakujących swoimi siedmioma
trawertynowymi wodospadami. Park Narodowy Krka obejmuje teren 109km2
wzdłuż rzeki.
Na terenie parku znajdują się dwa zabytki: zakon franciszkański i zakon
“Krka”. Zakon franciszkański wraz z wartościowym księgozbiorem (inkunabuły,
bajki Ezopa) znajduje się na wyspie Visovac, na jeziorze, pomiędzy dwoma
pięknymi wodospadami Roski Slap i Skradinski Buk. W XIV wieku wyspa była
zamieszkana przez pustelników świętego Augustyna, którzy wybudowali zakon i
kościół (p.w. św. Pawła). W XV wieku z powodu inwazji Turków, opuścili ten
teren, a w 1445 roku został on zajęty przez Franciszkanów. Klasztor został
rozbudowany, a jego wnętrza zaaranżowano zgodnie z potrzebami zakonników. Na
przełomie XV i XVI wieku postawiono nowy kościół.
Skradinski Buk i Roski Slap znajdują zaliczają się do najpiękniejszych
wodospadów Chorwacji. Ten pierwszy jest najdłuższym i uważanym za
najpiękniejszy na rzece Krka. Składa się z kaskad, wysepek i jezior. Woda
płynąca przez kaskady pokonuje 17 zapór (największy spad ma 45 metrów). W
okolicy można zobaczyć stare młyny wodne. Wodospad Roski Slap ma 25 metrów
wysokości i składa się z niskich kaskad i licznych strumieni oraz wysepek.
Na lewym brzegu rzeki znajduje się wiele zabytkowych młynów, z których część
wciąż jest w użytku.
W parku istnieje możliwość wypożyczenia motorówki, w celu odbycia wycieczki
w górę rzeki – przepływając przez kanion, aż do jeziora Visovac z małą
wyspką, i dalej do celu podróży jakim jest wodospad Roski Slap.
SKRADIN
-
Historyczne miasto Skradin znajduje się na
prawym wybrzeżu Krki, 16km od Sibenika. To małe miasteczko, znane ze swojej
burzliwej historii, leży w zatoce, która dobrze chroni od wiatrów – co jest
powodem dla którego miasto od zawsze było sławnym portem, w którym osiedlali
się mieszkańcy wielu krajów.
W dawnych czasach miejsce to było zamieszkane przez Illyrian i nazywane
Scardona, później zostało przekształcone w rzymskie miasteczko, którego
ruiny budynków i systemu wodociągów zostały zachowane do dziś. Od końca VI
wieku aż do 830 roku Skradin było rezydencją biskupa. Z przyjazdem Słowian i
Węgrów, miasto zostało zburzone i odbudowane przez nowych osiedleńców. Kiedy
chorwacka księżniczka z rodziny Subic pochodząca z Bribir osiedliła się
tutaj, miejscowość sięgnęła szczytu swojego rozwoju. Od połowy XIV wieku aż
do końca XVIII Skradin znajdował się pod panowaniem Republiki Weneckiej,
później na krótki czas znalazł się w rękach Turków, aby być znowu przejętym
przez Wenecjan.
W mieście jest wejście do Parku Narodowego Krka, który warto odwiedzić dla
jego walorów widokowych, pięknych wodospadów Skradinski Buk i Roski Slap czy
dla odwiedzenia franciszkańskiego klasztoru znajdującego się na wysepce
jeziora Visovac.
W Skradin entuzjaści aktywnego wypoczynku znajdą coś dla siebie, mogą
wybierać spośród takich sportów jak kajakarstwo, wioślarstwo, koszykówka,
piłka nożna czy też kolarstwo. Istnieje także możliwość uczestniczenia w
zorganizowanych polowaniach czy połowach ryb. Przystań ACI Marina zapewnia
dostęp do wszelkiego sprzętu wodnego.
Skradin jest znane ze swojej bogatej oferty gastronomicznej, w której
znajduje się szynka prosciutto, pieczony chleb, świeże ryby i owoce morza, a
także wina Debit i Plavina. W miasteczku organizowane są festiwale: w
pierwszą sobotę sierpnia Skradin przemienia się w miejsce wypełnione
tradycyjnymi śpiewami dalmatyńskimi, odbywają się tutaj także uroczystości z
okazji Zwiastowania Najświętszej Marii Panny (8 sierpnia) i dnia świętego
Hieronima – patrona miasta (30 września).
PRIMOSTEN
-
Primosten to jedno z najbardziej uroczych
miasteczek w basenie Adriatyku, usytuowane na półwyspie pomiędzy zatokami
Raduca i Promisten, 28km na południe od Sibenika. Jego nazwa pochodzi od
frazy „połączyć dwa odległe punkty, wybudować most”, kiedy to w XVI wieku
skonstruowano most łączący osadę na wyspie z lądem.
W mieście znajduje się kościół parafialny pod wezwaniem świętego Grzegorza,
który został odbudowany w 1760 roku. Wcześniejsze wzmianki mówią o kościele
Panny Marii Pełnej Łaski z 1553 roku i kościele świętego Rocha z 1680 roku.
Plaże w Primosten są rozległe i bardzo piękne, pobliskie wysepki i zatoczki
oferują idealne warunki do łowienia ryb, a przybrzeżne serwisy – szkolenia
dla nurków czy żeglarzy. Nad morzem można skorzystać z takich rozrywek jak
tenis ziemny i stołowy, kręgle, siatkówka plażowa czy żeglarstwo.
Primosten jest słynne ze swoich restauracji i tawern (konobas). Najbardziej
znanym miejscowym przysmakiem jest homar a la Primosten. Babic, lokalne
czerwone wino, produkowane jest z tutejszego gatunku winogron hodowanych w
winnicach wśród skał. Te słynne winnice zyskały oficjalny status „pomnika”
ku czci ludzkiej pracy, a wzmianka o nich znajduje się nawet w holu budynku
Zjednoczonych Narodów w Nowym Jorku.
Liczne wydarzenia kulturalne i rozrywkowe, takie jak festiwal obyczajowości
Primosten, organizowane są głownie w czasie letnich miesięcy. W mieście
znajduje się dyskoteka Aurora – największa w Dalmacji.
Na miejscu można skorzystać z regularnie organizowanych wycieczek do Krapanj
(muzeum z kolekcją gąbek), Zlarin (tak zwane „koralowe wyprawy”) czy wybrać
się winnym szlakiem Primosten (wycieczka połączona ze zwiedzaniem Primosten
czy Burnji) i wiele innych.
VODICE
-
Vodice to jedna z najbardziej lubianych przez
turystów miejscowości adriatyckich. Znajduje się 11km na północny-zachód od
Sibenika, leży w zatoczce pomiędzy przylądkiem Borovik i zatoką Vrulja.
Pierwsza historyczna wzmianka o tym miejscu pochodzi z 1402 roku, wiadomo
także, że w XVI wieku miasto otoczone było murami z wieżami (jedna z nich ma
aż 4 kondygnacje).
Dziś Vodice to jedno z najlepiej przygotowanych pod względem świadczenia
usług turystycznych miasto Riwiery Sibenik. Znane jest ze swojej żywiołowej
atmosfery, bogatej oferty turystycznej i gościnności.
Wśród licznych plaży, najbardziej znana jest Niebieska Plaża – o kamienistym
podłożu, wyposażona we wszelkie udogodnienia. Plaża ta łączy Vodice i
Tribunj.
Mnogość propozycji dla aktywnie spędzających czas jest zalecą miasta: 3
korty tenisowe, boiska do siatkówki, koszykówki i piłki nożnej, szkoły
windsurfingowe i dla nurków. Organizowane są także wyprawy umożliwiające
robienie zdjęć pod wodą.
Vodice oferują przyjezdnym kulturalne i rozrywkowe wydarzenia: tradycyjny
festiwal odbywa się w pierwszą sobotę sierpnia, obchodzone jest także
kościelne święto Marii Panny z Karmelu. Nocami można bawić się w klubach
nocnych, caffe barach i dyskotekach. Goście mają możliwość rozkoszować się
dalmatyńskimi przysmakami popijanymi domowym winem, które podawane są w
licznych restauracjach.
W północno-wschodnej części miasta znajduje się przystań Vodice, w której
jest 450 miejsc do zacumowania statków i 150 przybrzeżnych miejsc do
postoju.